Masyarakat Malaysia tidak endah bahaya Hepatitis B, C

Oleh Ratinawati Rasidi
ratinawati@bharian.com.my
2011/08/01

Tiada kesakitan punca ramai enggan buat pemeriksaan

LAPORAN Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) menganggarkan dua bilion penduduk dunia dijangkiti virus Hepatitis B, manakala 130 juta pada tahap kritikal jangkitan Hepatitis C. Disebabkan kedua-dua virus itu, 350,000 pesakit dijangka meninggal dunia setiap tahun di seluruh dunia.

Sukar mengenal pasti sama ada kita pembawa virus atau tidak jika tidak melalui pemeriksaan pengesan yang kini boleh dilakukan di hospital kerajaan atau swasta. Pembawa virus tidak sedar mereka ialah pembawa sehingga mendapat tanda status serangan virus pada tahap kritikal dan proses ini sebenarnya berlaku dalam masa puluhan tahun. Agak membimbangkan tahap kesedaran orang ramai yang kebanyakannya tidak sedar kepentingan menjalani ujian hepatitis.

Hakikatnya, kebanyakan rakyat negara ini tidak mengamalkan gaya hidup sihat.
Pesakit mula merasai kesakitan dan kesengsaraan apabila hepatitis pada tahap kritikal dan kebiasaannya sudah menjadi barah. Umum pasti sedar, hepatitis ialah penyakit hati dan tidak asing kepada masyarakat Asia. Mungkin kerana penyakit ini tidak menunjukkan tanda menyakitkan punca ramai tidak mengendahkannya, apatah lagi melakukan pemeriksaan untuk memastikan diri bebas virus itu.

Dua bilion penduduk dunia dijangkiti Hepatitis B dan antara 300 hingga 400 juta pesakit pada tahap kronik. Lebih membimbangkan apabila 75 peratus daripada jumlah itu ialah penduduk Asia dengan 25 peratus (satu daripada empat pesakit) ialah mereka yang terdedah kepada kesan jangkitan untuk tempoh lama.

Mereka yang dijangkiti juga berisiko tinggi mengalami kerosakan hati serius seperti sirosis, kegagalan fungsi hati dan barah hati. Kebanyakan virus hepatitis adalah jangkitan tersembunyi dan ia tidak memberi petanda mahupun kesan sampingan bertahun-tahun kepada pesakit sehingga ia sudah tidak berfungsi.

Kebanyakan pesakit hanya sedar dijangkiti hepatitis selepas pemeriksaan doktor, namun dalam kebanyakan kes, pesakit berada pada tahap kritikal (barah) dan peluang untuk sembuh tipis Perunding Hematologi, Pusat Perubatan Universiti Malaya, Prof Dr Rosmawati Mohamed, berkata pesakit dijangkiti virus hepatitis kebiasaannya tidak menampakkan kesakitan atau menderita.

Katanya, hepatitis terbahagi kepada A, B, C, D dan E. WHO setakat ini menggariskan jenis B dan C yang perlu diberi penekanan kerana angka jangkitan meningkat saban tahun dan dikelaskan antara ancaman terbaru dunia.

“Penularan jangkitan virus secara meluas berlaku di negara ini sebelum 1990-an kerana Malaysia mula menguatkuasakan pemeriksaan ke atas setiap bekalan darah yang diterima baik daripada individu mahupun organisasi hanya selepas itu,” katanya yang mengharapkan kesedaran orang ramai untuk segera melakukan pemeriksaan.

Jangkitan virus hepatitis mengambil masa 30 hingga 50 tahun sebelum merosakkan sepenuhnya hati. Ia melalui beberapa peringkat bermula daripada jangkitan dengan pesakit tidak merasakan perubahan. Peringkat kedua iaitu jangkitan kronik dan kemudian membentuk sirosis (garisan atau kerosakan hati) dan akhirnya ia berakhir dengan barah hati yang agak dirawat.

“Punca mahupun agen utama masalah jangkitan virus hepatitis ialah kepada golongan perokok. Tembakau antara punca yang boleh menyebabkan pengguna mengalami jangkitan. Mereka yang mengambil minuman keras berlebihan juga mempunyai risiko tinggi untuk dijangkiti hepatitis B.

Hepatitis B boleh merebak menerusi sentuhan darah, cecair utama badan termasuk air mani dan bendalir faraj. Hepatitis C boleh tersebar dengan hubungan terus antara darah yang dijangkiti, namun agak jarang merebak menerusi bendalir dalam tubuh.

“Hepatitis C pula penularan begitu meluas di seluruh dunia dan angkanya mencecah sehingga 170 juta. Daripada angka itu, lebih 90,000 penduduk Asia.
Lebih 30 peratus pesakit dijangkiti virus ini berdepan masalah sirosis atau barah hati sepanjang usia mereka kecuali jika mendapatkan rawatan,” katanya.

Jangkitan Hepatitis C antara satu hingga empat peratus di Malaysia. Penularan penyakit ini hanya berada pada dua peratus (53 hingga 3,540 pesakit). Tiga peratus atau 11 daripada 363 kes berpunca daripada penderma darah dan 85 peratus (162 hingga 190) adalah dalam kalangan penagih dadah.

Kedua-dua virus ini juga boleh merebak melalui hubungan seks, luka terkena darah pesakit, perkongsian pisau cukur, berus gigi, bertindik, tatu, kongsi jarum akupuntur dan jangkitan terus ibu kepada bayi dalam dikandung iaitu antara punca jangkitan Hepatitis B yang biasa di rantau Asia Pasifik.

--- Berita Harian

Entecavir terapi baru hepatitis B

Oleh Shafinaz Sheikh Maznan

Sirosis hati - komplikasi jangkitan virus hepatitis B.

HEPATITIS merupakan penyakit keradangan hati yang lazimnya menjadikan hati membengkak dan terasa lembut disebabkan oleh pelbagai jenis virus - A, B, C, D dan E.

Hepatitis yang paling biasa ditemui adalah virus hepatitis A (HAV), virus hepatitis B (HBV) dan virus hepatitis C (HCV).

HBV tergolong dalam salah satu penyakit yang paling banyak menghasilkan mikroorganisma di dunia.

Kira-kira 400 juta orang telah dijangkiti secara kronik oleh HBV - 100 kali lebih berjangkit berbanding virus human immunodeficiency (HIV).

Di Malaysia, kira-kira 2.5 juta rakyatnya dikesan menghidap kanser hati - penyakit yang boleh dielakkan melalui suntikan hepatitis B.

“Jangkitan hepatitis B terjadi melalui darah dan cecair-cecair badan lain seperti air liur, air mani, rembesan dari faraj, air mata, mukus, air kencing dan susu badan.

“Sebaik sahaja HBV memasuki saluran darah, ia akan berhijrah ke hati di mana ia membahagi,” kata Pakar Runding Hepatologi dan Gastroeneterologi, Fakulti Perubatan, Pusat Perubatan Universiti Malaya, Prof. Dr. Rosmawati Mohamed.

Menurutnya, jangkitan hepatitis B kronik adalah sejenis penyakit yang berpotensi membawa maut.

Saban tahun, lebih setengah juta orang di seluruh dunia mati disebabkan oleh kanser hati. Dari jumlah tersebut, sehingga 80 peratus berpunca daripada hepatitis B kronik.

“Kanser hati merupakan satu-satunya kanser yang paling kerap ditemui pada kaum lelaki,” katanya.

Penyakit ini boleh merebak dengan cara:

* Sentuhan dengan darah orang yang dijangkiti melalui:

1- Pemindahan darah, hemodialisis

2- Berkongsi jarum (seperti penyalahgunaan dadah melalui suntikan), pisau cukur, berus gigi

3- Kecederaan terutamanya kepada pegawai kesihatan (seperti tercucuk jarum, terkena percikan darah ke mata atau ke tempat luka)

4- Mencacah tatu, akupunktur, elektrolisis dan menindik telinga.

* Perinatal (sekitar kehamilan) - daripada ibu kepada anak ketika kelahiran

* Hubungan seks.

Tindak balas jangkitan HBV bergantung kepada usia seseorang ketika dijangkiti. Kanak-kanak menunjukkan gejala-gejala HBV yang kurang berbanding orang dewasa manakala bayi yang baru lahir langsung tidak memberikan apa-apa tanda.

Sekalipun tidak mempamerkan sebarang gejala, kanak-kanak masih rentan terhadap komplikasi jangkitan HBV manakala di kalangan orang dewasa, kira-kira 40 peratus tidak mempunyai gejala.

Bagi mereka yang menunjukkan gejala, HBV sering disalah anggap sebagai jangkitan selesema.

Gejala-gejala hepatits B seakan-akan mendapat selesema, demam, sakit-sakit badan (sendi dan otot), keletihan dan lemah, hilang selera makan, loya dan muntah dan, jaundis (warna kulit dan mata kekuningan)

Kira-kira satu peratus individu akan mengalami masalah kegagalan hati yang teruk semasa tahap penyakit HBV akut, yang memerlukan pemindahan hati.

Hepatitis B terbahagi kepada dua jenis iaitu berbentuk akut dan kronik (lebih serius selepas serangan yang akut).

Prof. Dr. Rosmawati berkata, adalah dianggarkan 95 peratus daripada mereka yang dijangkiti HBV semasa dewasa berupaya menyingkirkan virus tersebut secara spontan dari tubuh mereka dengan bantuan sistem imun.

“Kumpulan ini mungkin mengalami beberapa gejala tetapi mereka akan pulih sepenuhnya tanpa komplikasi.

“Sementara itu, bakinya akan menjadi pembawa kronik dan memandangkan hepatitis B umumnya adalah penyakit yang tidak menunjukkan sebarang gejala, pesakit selalu tidak menyedari bahawa mereka telah dijangkiti,” katanya.

Bagaimanapun, oleh kerana HBV masih menyerang organ hati, mereka mempunyai risiko yang meningkat untuk mengalami penyakit-penyakit hati seperti sirosis atau kanser hati.

Penyakit hati yang berkaitan Hepatitis B mendorong kepada antara 15 hingga 25 peratus kematian pesakit dengan jangkitan kronik.

Secara idealnya, jelas Prof. Dr. Rosmawati, matlamat rawatan HBV adalah untuk menghalang pembahagian virus secara kekal.

“Lebih tinggi jumlah virus bermakna lebih risiko menghidap kanser hati dan sirosis.

“Mengurangkan muatan virus di samping meningkatkan tindak balas imun semula jadi badan mampu mengurangkan risiko kerosakan hati,” katanya.

Rawatan

Buat masa ini, terdapat dua kelas ubat-ubatan yang diluluskan bagi merawat hepatitis B.

Salah satu pilihan adalah interferon yang mirip bahan melawan jangkitan semula jadi dihasilkan oleh tubuh.

Juga, analog nukleosid tertentu yang dikenali sebagai antiviral – digunakan untuk merawat HBV dengan cara mengganggu enzim yang digunakan untuk menghasilkan DNA, yang diperlukan bagi penghasilan semula virus.

Terdapat vaksin yang berkesan sebagai perlindungan menentang HBV dan perlu diberikan kepada semua bayi, kanak-kanak dan remaja yang belum mencapai usia 18 tahun.

Mana-mana orang dewasa yang berisiko tinggi juga perlu divaksinasi manakala mereka yang belum menerima pelalian dan terdedah kepada HBV boleh diberikan imunoglobulin hepatitis B (HBIG) untuk melawan virus.

Bagi mengelakkan pemindahan, individu yang telah dijangkiti perlu mengamalkan hubungan seks selamat dan tidak boleh mendermakan darah, organ, sperma, telur atau lain- lain tisu.

Barangan isi rumah seperti berus gigi, pencukur atau jarum tidak boleh dikongsi dengan individu yang dijangkiti HBV.

BARACLUDE (entecavir)

Penghidap hepatitis B kronik di Malaysia kini mempunyai pilihan rawatan baru dalam bentuk tablet iaitu entecavir yang dipreskripsi oleh doktor.

Dikeluarkan oleh Bristol-Myers Squibb, ia merupakan sejenis analog nukleosid yang mendapat kelulusan Pentadbiran Makanan dan Ubat-ubatan (FDA).

Terapi antiviral itu direka khusus untuk menyekat replikasi atau pembahagian HBV di dalam hati pesakit dewasa.

Program percubaan klinikal entecavir merupakan yang terbesar setakat ini tentang hepatitis B kronik. Ia juga pertama kali membandingkan dua jenis ubat antiviral iaitu antara entecavir dengan lamivudine.

Selepas kajian selama 48 minggu, entecavir menunjukkan pembaikan lebih nyata mengikut statistik berbanding laminuvide dari segi histologi hati.

Muatan virus HBV dikurangkan kepada paras yang tidak dapat dikesan (kurang 300 spesimen/mL).

Para pesakit yang menerima rawatan entecavir dengan keamatan sederhana hingga kuat juga menunjukkan kesan-kesan sampingan paling lazim termasuk sakit kepala, keletihan, cirit-birit dan dispepsia.

--- UTUSAN MALAYSIA

Virus pemakan hati

Oleh SYALMIZI HAMID
syalmizi.hamid@kosmo.com.my

DI Malaysia, semua bayi yang baru lahir diberi suntikan pencegahan hepatitis.

---

MESKIPUN kurang digeruni berbanding penyakit utama lain, penghidap hepatitis turut berdepan risiko yang sama iaitu maut.

Bukan sahaja disebabkan virus ‘jahat’, bahkan pesakit boleh dijangkiti jika mengambil ubat secara salah.

Terdapat lima jenis virus hepatitis iaitu hepatitis A, B, C, D dan E. Namun, hanya hepatitis B dan C yang boleh bertukar kronik yang memungkinkan kerosakan teruk pada hati.

Dianggarkan seorang daripada 12 penduduk dunia dijangkiti hepatitis B dan C dengan kematian sejuta orang setiap tahun.

Menurut Perunding Hepatologi, Pusat Perubatan Universiti Malaya, Profesor Dr. Rosmawati Mohamed, virus hepatitis terutamanya hepatitis B dan C kronik telah menyerang sebanyak 2.5 juta penduduk negara ini dengan suku daripada mereka berdepan risiko kerosakan hati yang serius.

Virus

Jelasnya, biarpun kematian akibat penyakit itu menyamai jumlah korban penyakit kanser, malaria serta HIV dan AIDS, kesedaran mengenainya masih kurang dalam kalangan rakyat Malaysia.

“Virus hepatitis boleh mengancam nyawa. Ia bertambah serius apabila sebahagian besar masyarakat memandang remeh perkara itu.

“Kadangkala ada yang tidak sedar yang mereka sudah dijangkiti ataupun membawa virus tersebut. Ia memang berbahaya kerana boleh mengakibatkan kanser hati,” katanya.

Disebabkan kurang kesedaran itu, Rosmawati bersama pakar perubatan lain di Asia membentuk sebuah badan yang dikenali sebagai Gabungan Membasmi Virus Hepatitis Asia Pasifik (CEVHAP).

Beliau berkata, penyakit itu tidak menunjukkan simptom yang jelas sehingga ramai yang tidak menyedari mereka telah mendapat jangkitan.

“Tiada cara lain melainkan orang ramai sendiri berjumpa doktor untuk mengesan penyakit itu.

“Kepada orang dewasa, pergilah menjalani ujian dan mengambil vaksin hepatitis,” katanya lagi.

Ujarnya, hepatitis B boleh dikesan melalui ujian darah walaupun mereka tidak menunjukkan simptom penyakit itu.

“Namun begitu, setelah simptom itu muncul, pesakit sudah mencapai tahap kronik. Simptom itu merangkumi demam, kelesuan, kesakitan pada abdomen dan penyakit kuning,” katanya.

Menteri Kesihatan, Datuk Seri Liow Tiong Lai pada sambutan Hari Hepatitis Sedunia baru-baru ini menjelaskan bahawa virus hepatitis B dan radang hati adalah antara penyebab utama kanser hati di negara ini.

Lelaki

“Kanser ini banyak menyerang golongan lelaki berbanding wanita,” jelas Tiong Lai dalam blog peribadinya.

Tambah Tiong Lai, hepatitis B lebih mudah merebak berbanding HIV kerana ia adalah 50 hingga 100 kali lebih mudah berjangkit berbanding virus itu. Beliau menyarankan orang ramai agar sentiasa menjaga kebersihan.

Ini kerana virus hepatitis mudah merebak melalui air liur, air mani dan bendalir vagina.

Virus hepatitis boleh merebak melalui hubungan seks yang tidak selamat dengan seseorang yang dijangkiti virus itu.

“Virus itu mungkin datang daripada pasangan anda sendiri, berkongsi pisau cukur dan berus gigi ataupun ketika kelahiran bayi,” jelas Tiong Lai.

Menteri itu turut berkongsi pengalamannya iaitu bagaimana seorang sahabat isterinya maut akibat penyakit itu.

“Suami kawan isteri saya mengalami rasa sakit dan mendapati satu benjol di bahagian atas abdomennya.

“Malangnya, apabila mereka menemui doktor, kanser itu telah berada pada tahap teruk dan tidak boleh dirawat melalui pembedahan.

“Si isteri tidak menyangka bahawa selama ini suaminya itu menghidap hepatitis. Jika tidak, mungkin suaminya boleh dirawat sebelum merebak menjadi kanser.

“Kita semua harus belajar daripada kisah tragis ini,” ujar Tiong Lai.

Artikel Penuh: http://www.kosmo.com.my/kosmo/content.asp?y=2011&dt=0814&pub=kosmo&sec=Rencana_Utama&pg=ru_05.htm#ixzz2JH0WxfJL

Hakcipta terpelihara

Bahaya virus hepatitis (Kosmo Online)

Oleh DR. ABDUL MALIK JAMAL

Ia boleh menyebabkan radang hati sehingga membawa maut.

VIRUS hepatitis A.

---

GAYA hidup tidak sihat membuka laluan luas kepada penyakit untuk bersarang dalam badan. Badan manusia adalah perumah paling disukai virus dan bakteria kerana menerima bekalan makanan yang berterusan.

Virus hepatitis merupakan antara virus yang perlu diberi perhatian serius. Hepatitis bermakna radang hati dan virus hepatitis boleh menyebabkan kita mengalami masalah ini yang mungkin berakhir dengan kematian jika tidak diberi rawatan yang sewajarnya.

Sehingga kini tujuh jenis virus hepatitis yang dikesan di seluruh dunia yang diberi mengikut nama huruf iaitu virus hepatitis A, B, C, D, E, F dan G.

Bagaimanapun, virus yang lazim ditemui adalah hepatitis A hingga E. Manakala jangkitan untuk hepatitis F hanya dijumpai sekali di India pada tahun 1994. Sementara hepatitis G pula hanya dikesan pada tahun 1995. Perunding Kesihatan dan Gastroenterologi Pusat Perubatan Kelana Jaya, Dr. Abdul Malik Jamal Buhari berkata, jangkitan penyakit ini boleh dibahagikan kepada dua iaitu akut gejala teruk dalam masa yang singkat dan kronik kerosakan teruk yang berlaku secara perlahan dalam tempoh yang panjang bergantung kepada jenis virus yang menyerang. Punca utama hepatitis ialah jangkitan virus.

ABDUL MALIK JAMAL BUHARI

Virus hepatitis A & E (HVA & HVE)

Dua virus ini mempunyai ciri yang hampir sama. Ia disebarkan melalui makanan tercemar dan menyebabkan hepatitis akut. Biasanya, pesakit akan mengalami masalah kesihatan dalam masa sebulan. Antara gejala jangkitannya ialah demam kuning, demam, sakit perut, muntah, cirit-birit, sakit kepala, mata menjadi kuning dan lesu. "Apabila virus memasuki badan, ia mengambil masa kira-kira dua minggu dipanggil tempoh inkubasi sebelum menyebabkan masalah kesihatan. Biasanya individu dijangkiti mengambil masa kira- kira dua minggu untuk pulih," kata beliau.

Sehingga kini Malaysia hanya mempunyai kes hepatitis A kerana jangkitan HVE dilaporkan berlaku di India dan Afrika. "Walaupun gejala hepatitis A dan E dianggap lebih ringan berbanding virus hepatitis B dan hepatitis C, wanita hamil yang mendapat jangkitan HVE paling berisiko tinggi iaitu antara 15 peratus hingga 25 peratus menemui maut," katanya.

Hepatitis A boleh merebak melalui makanan dan minuman yang tercemar daripada penyedia makanan yang dijangkiti atau makanan mentah dan sentuhan sama ada membabitkan alat keperluan harian atau dipusat jagaan kanak-kanak. Malah, ada individu yang terdedah kepada darah yang tercemar pemindahan darah atau perkongsian jarum suntikan. Bagaimanapun, jangkitan melalui cara ini jarang berlaku.

Kanak-kanak yang dijangkiti HVA biasanya mengalami penyakit demam kuning pada kadar yang berbeza. Kurang daripada 10 peratus kanak-kanak berusia kurang enam tahun mengalami demam kuning, 40 peratus hingga 50 peratus demam kuning bagi kanak-kanak dalam lingkungan umur antara 6 tahun hingga 14 tahun. Kebarangkalian untuk mendapat demam kuning meningkat antara 70 peratus hingga 80 peratus jika jangkitan berlaku pada kanak-kanak lebih dewasa atau remaja yang berumur 14 tahun dan ke atas. Sehingga kini tiada rawatan khusus untuk penyakit ini, tetapi ia boleh dielakkan melalui pengambilan dua dos vaksin pada jarak 6 bulan hingga 12 bulan.

Vaksin disarankan bagi individu yang berisiko tinggi seperti pengembara, lelaki homoseksual dan penagih dadah yang berkongsi jarum suntikan.

Hepatitis B

Dr. Abdul Malik berkata, virus hepatitis B (HVB) mempunyai tempoh inkubasi yang lama iaitu antara dua bulan hingga tiga bulan. Virus ini juga boleh menyebabkan dua jenis masalah sama ada akut atau kronik. Ini adalah jangkitan yang paling lazim berlaku di dunia. Dianggarkan lebih dua bilion penduduk dunia dijangkiti penyakit hepatitis B dan kira- kira 350 juta pembawa HVB kronik. Lebih menyedihkan, kebanyakan pembawa HVB kronik ini adalah India dan Afrika. Di Malaysia, kebanyakan kes ini berlaku di kalangan orang Cina; 60 peratus hingga 70 peratus, Melayu; 30 peratus dan India; 10 peratus. Virus ini disebarkan melalui hubungan seks, berkongsi jarum suntikan atau pemindahan darah. Wanita hamil yang dijangkiti hepatitis B boleh memindahkan virus ini kepada anak ketika bersalin. HVB dikatakan 100 kali lebih cepat merebak berbanding virus HIV. Gejala hepatitis B ialah deman kuning, kematian akut, jangkitan kronik, kematian akibat penyakit hati yang kronik.

Bagaimanapun, bukan semua orang mendapat penyakit ini. Ada yang tidak mengalami masalah kesihatan dan boleh bekerja seperti biasa.

Di kalangan individu yang dijangkiti, hampir 90 peratus kes virus HVB dapat disingkirkan melalui tindakan antibodi badan manakala 10 peratus menjadi pembawa. Oleh kerana itu, HVB bersifat kronik gejala kesihatan biasanya muncul apabila usia menjangkau umur 40 tahun.

Di kalangan pesakit, dianggarkan 20 peratus hingga 25 peratus mengalami masalah sirosis hati iaitu sel hati mati mengeras

dan menyebabkan parut. Daripada jumlah ini kira-kira lima hingga 10 peratus mendapat kanser hati.

Jangkitan HVB boleh dikesan melalui pemeriksaan fungsi hati terutama ujian paras enzim hati (ALT). Biasanya bagi individu yang dijangkiti, paras A adalah tinggi walaupun hatinya boleh berfungsi secara normal. Selain itu, ujian yang boleh dilakukan bagi mengesan jangkitan virus ini adalah melalui proses serologi, imbasan bunyi, DNA bagi HVB dan biopsi hati untuk mengesan darjah keradangan atau kehadiran fibrosis (tisu hati bengkak dan bertukar menjadi parut). Rawatan yang ada sekarang adalah untuk memperlahankan dan memberhentikan tindakan HVB daripada terus merosakkan hati. Ia diberikan dalam bentuk suntikan yang perlu diambil tiga kali setiap minggu dalam tempoh empat hingga enam bulan. Pesakit perlu mendapatkan pemeriksaan susulan setiap enam bulan. Pesakit perlu mendapatkan pemeriksaan susulan setiap enam bulan atau setahun sekali bagi memastikan tiada keradangan baru pada hati mereka. Sebagai perlindungan anda boleh mengambil vaksin hepatitis B yang diberikan dalam tiga dos dengan jarak tiga bulan setiap suntikan.

MESKIPUN belum ada penawar, suntikan vaksin dapat melindungi seseorang daripada dijangkiti hepatitis.

Hepatitis C (HVC)

Hepatitis C dikategorikan sebagai penyakit kronik. Virus yang dikenali sebagai HVC ini boleh berjangkit melalui perkongsian jarum suntikan dengan individu yang dijangkiti, pemindahan darah atau menjalani pembedahan pemindahan organ sebelum tahun 1995, menjalani dialisis darah dalam tempoh berpanjangan, hubungan seks (terutama yang kerap bertukar pasangan), akupuntur, jangkitan daripada ibu kepada bayi ketika bersalin.

HVC mempunyai tempoh inkubasi antara 6 minggu hingga 7 minggu. Ramai yang tidak mengalami gejala hepatitis B boleh muncul walaupun setelah lima tahun mendapat jangkitan. Antara gejala yang biasa ialah demam kuning (30 hingga 40 peratus), demam yang tidak teruk, sakit perut, keletihan dan kerap mendapat jangkitan virus lain seperti selesema. HVC boleh menyebabkan sirosis hati, pengambilan alkohol yang berlebihan boleh mempercepatkan proses sirosis hati di kalangan penghidap hepatitis B dan C. Jika seseorang individu itu mendapat kedua-dua jangkitan (hepatitis B dan C), masalah sirosis dan kanser hati akan menjadi bertambah teruk. Bagaimanapun kes ini jarang berlaku. Ubat yang diberikan kepada pesakit bertujuan menghentikan tindakan virus yang diambil melalui suntikan dan makan selama enam hingga 12 bulan.

Hepatitis D (HVD)

Virus hepatitis D dikategorikan sebagai virus yang tidak lengkap kerana ia memerlukan HVB untuk bertindak. Maknanya jika seseorang itu hanya dijangkiti HVD, dia tidak mengalami sebarang masalah. Gejala kesihatan hanya muncul jika individu berkenaan juga menghidap penyakit hepatitis B; namun kes seperti ini jarang berlaku.

Jika mengalami mana-mana gejala seperti di atas segera jalani ujian untuk hepatitis, terutama bagi individu yang lahir sebelum tahun 1989. Berbincang dengan doktor mengenai kaedah rawatan yang sesuai dengan anda. Individu yang disahkan bebas daripada jangkitan mana-mana virus hepatitis disaran mengambil suntikan vaksin sebagai perlindungan.

Positif menghidap Hepatitis B

ARKIB : 17/08/2008

MELIHATKAN perwatakannya yang ceria, anda pasti tidak tahu bahawa Chua Seng Huat mengalami masalah ‘hati’.

Penyakit hati yang dialaminya ialah Hepatits B kronik. Penyakit ini, yang berpunca daripada virus Hepatitis B (HBV) dan 100 kali lebih mudah berjangkit daripada HIV, masih merupakan penyakit berjangkit paling umum dan kekal sebagai satu masalah global yang serius.

Walaupun dengan adanya program vaksinasi hepatitis B di seluruh dunia, HBV kronik menjangkiti kira-kira 350 juta orang, dan mengakibatkan sehingga 1.2 juta kematian di seluruh dunia setiap tahun.

Antara 15 hingga 25 peratus daripada mereka yang dijangkiti secara kronik akan meninggal dunia akibat kerumitan jangkitan HBV, seperti sirosis dan kanser hati.

Sehingga 80 peratus daripada kanser hati utama sedunia, yang kini dianggap kanser kelima paling menular di seluruh dunia, dikaitkan dengan hepatitis B kronik .

Seng Huat dianggarkan sebagai salah seorang daripada kira-kira 1.3 juta rakyat Malaysia yang menghidap penyakit ini.

Bagi penyakit dengan impliklasi serius seperti hepatits B, kefahaman tentang penyakit ini masih berada di tahap yang agak rendah.

Ramai yang masih percaya bahawa seseorang boleh dijangkiti hepatitis B dengan makan makanan laut yang dijangkiti dan tanggapan ini sememangnya tidak benar sama sekali.

HBV boleh disebarkan daripada ibu kepada anak semasa bersalin atau menerusi pendedahan kepada darah dan bendalir badan orang yang dijangkiti.

Berbanding kefahaman cara jangkitan, lebih ramai orang lagi yang jahil tentang rawatan yang boleh didapati untuk menangani hepatitis B kronik.

Dalam satu laporan di akhbar sebelum ini, Presiden Yayasan Hati Malaysia (MLF) dan Ketua Pengarah Kementerian Kesihatan, Tan Sri Dr. Ismail Merican dipetik sebagai berkata, bahawa ramai rakyat Malaysia langsung tidak sedar bahawa mereka boleh mendapatkan rawatan bagi Hepatitis B kronik, walaupun dengan kemajuan besar yang dicapai dalam bidang ini.

Seng Huat yang merupakan pengurus kewangan berusia 41 tahun dari Seremban, bernasib baik kerana dia adalah antara pesakit yang prihatin terhadap kesihatan dan bijak mendapatkan maklumat.

Dia dikesan menghidap hepatitis B kronik ketika berusia 18 tahun, secara kebetulan, selepas menderma darah.

“Saya seronok kerana dapat menjadi penderma buat pertama kali. Beberapa minggu selepas menderma darah, saya menerima panggilan daripada hospital memaklumkan bahawa saya menghidap hepatitis B kronik.

“Bayangkan betapa terkejut saya mendengar berita itu,” ujar Seng Huat.

Keluarganya menjalani ujian darah serta-merta dan mendapati bahawa ibunya juga menghidap Hepatits B.

Adik-beradik yang lain serta bapanya pula bukan penghidap dan mereka kemudian diberi vaksin untuk mencegah jangkitan.

dinasihati

Seng Huat berkata, walaupun dia tidak diberikan sebarang ubat, dia dinasihati oleh doktor pada waktu itu bagi menjalani ujian darah setiap tahun untuk memeriksa kesihatan hati dan memantau penularan virus dalam sistem.

Selain itu, dia dinasihati agar jangan minum arak dan merokok, mendapatkan tidur yang cukup dan mengambil diet seimbang yang rendah kandungan lemak dan makan banyak sayur.

Dia juga dinasihati untuk tidak makan kerang yang mungkin mengandungi bakteria yang membahayakan hati.

Profesor Perubatan & Pakar Runding Hepatologi di Pusat Perubatan Universiti Malaya, Profesor Dr. Rosmawati Mohamed berkata, walaupun bukan semua penghidap hepatitis B kronik memerlukan rawatan, memandangkan ia bergantung kepada tahap penyakit, pesakit perlu memantau kesihatan hati kerana virus boleh menyebabkan kerosakan secara senyap.

“Ramai pesakit berfikir jika mereka rasa sihat, mereka tidak perlu menjalani rawatan susulan. Ini merupakan satu andaian yang salah dan berbahaya kerana tahap virus dan kegiatan hati boleh berubah secara beransur-ansur.

“Virus ini boleh merosakkan sel hati, meninggalkan parut yang menyebabkan sirosis dan seterusnya kanser hati. Satu-satunya cara pesakit boleh mengetahui tahap kesihatan sebenar hati ialah dengan menjalani rawatan susulan setiap enam hingga 12 bulan, bergantung kepada keperluan masing-masing,” ujar beliau.

Semasa menjalani ujian fungsi hati tahunan pada Julai lepas, doktor Seng Huat memberitahunya tentang bacaan tidak normal dalam keputusan ujian.

Untuk mendapatkan kepastian, dia diminta menjalani ujian DNA HBV yang mengukur secara langsung jumlah virus Hepatitis B dalam darah atau tahap bebanan virus.

Keputusan menunjukkan tahap bebanan virus mencecah sehingga 240 juta.

“Saya memang merasakan seperti ada sesuatu yang tak kena kerana terasa lebih letih daripada biasa selama beberapa bulan dan saya langsung hilang selera makan. Saya juga lebih mudah jatuh sakit,” kata Seng Huat.

Walaupun diberitahu beberapa tahun lalu bahawa dia tidak memerlukan rawatan dan meskipun dia menjaga kesihatannya dengan teliti, waktu untuk mendapatkan rawatan sudah tiba bagi Seng Huat.

“Nasib baik saya sentiasa mengawasi fungsi hati saya menerusi ujian darah tahunan. Jika tidak, mungkin sudah terlambat bagi saya mendapatkan rawatan,” tegasnya.

Dr. Rosmawati bersetuju bahawa sikap proaktif Seng Huat amat penting untuk menguruskan penyakit sepanjang hayat seperti hepatitis B kronik.

“Saya harap lebih ramai pesakit mengikut jejak langkahnya untuk membuat pemeriksaan susulan secara berkala. Ramai orang tidak sedar mereka dijangkiti dan menghadapi risiko mengalami penyakit hati serius yang berlarutan ke peringkat lanjut. Dalam keadaan ini tidak banyak yang boleh dilakukan untuk membantu mereka,” tambahnya.

Seng Huat telah diberikan telbivudine, sejenis ubat oral baru yang diambil sekali sehari untuk merawat Hepatitis B kronik.

Diambil selepas atau sebelum makan, telbivudine berfungsi mengekang jumlah virus HBV dengan pantas dan berkesan di dalam pesakit dewasa yang menunjukkan tanda penduaan virus dan radang hati aktif.

rawatan

“Matlamat rawatan ialah untuk mengekalkan tahap bebanan virus serendah yang mungkin dalam jangka panjang. Kajian mendapati bahawa bebanan virus yang tinggi dikaitkan dengan risiko kanser hati dan sirosis yang lebih tinggi. Sebab itulah pesakit perlu mengambil langkah penting untuk bertemu doktor dan memastikan tahap aktiviti virus adalah serendah mungkin, walaupun apabila mereka tidak mengalami sebarang gejala,” kata Dr. Rosmawati.

Selepas dua bulan menjalani rawatan, bebanan virus Seng Huat turun dengan ketara dan hampir tidak boleh dikesan lagi.

“Ini berita baik bagi saya, tetapi saya masih perlu mengambil telbivudine dan tetap menjalani pemeriksaan susulan secara berkala,” kata Seng Huat.

Kini, Seng Huat dapat melakukan aktiviti yang digemarinya seperti bersenam di gimnasium, berhibur, menyanyi dan mereka bentuk ruang dalaman.

Walaupun agak rumit, Seng Huat percaya tindakan menjalani pemeriksaan susulan penting untuk menjaga kesihatan dengan baik dan mengekalkan kualiti kehidupan penghidap Hepatitis B kronik.

“Jangan takut untuk menjalani ujian darah tahunan kerana ia boleh menyelamatkan nyawa anda. Menghidap Hepatitis B kronik tidak bermakna anda tidak boleh menjalani kehidupan normal, atau terus melakukan aktiviti yang menggembirakan anda,” katanya.

Seng Huat juga mengakui bahawa dia sedang mempertimbangkan untuk kembali melakukan aktiviti menyusur hutan.

“Sebelum ini saya berhenti menyusuri hutan kerana usia saya yang semakin lanjut,” ujarnya.

Masa depan para penghidap Hepatits B kronik semakin cerah. Pesakit perlu tampil ke hadapan untuk menjalani penilaian supaya doktor boleh menentukan rancangan pengurusan dan mengesyorkan rawatan yang sewajarnya berasaskan keadaan mereka.

Walaupun ini merupakan penyakit sepanjang hayat dan masih belum ada penawar penuh bagi Hepatitis B, pilihan rawatan tetap ada.

“Pesakit perlu tampil ke hadapan untuk penilaian supaya doktor boleh menentukan rancangan pengurusan dan jenis terapi yang paling sesuai berasaskan keadaan mereka.

“Pengesanan awal amat penting kerana kami boleh mencegah pesakit daripada mengalami kerumitan serius pada masa depan, seterusnya meningkatkan kualiti kehidupan mereka,” kata Dr. Rosmawati.

Hidup dengan Hepatitis B

Jika keputusan ujian Hepatitis B anda positif, anda perlu membuat temu janji dengan doktor. Doktor anda mungkin akan mengarahkan agar ujian darah dan ujian ultrasound hati dijalankan untuk meninjau status Hepatitis B dan kesihatan hati anda.

l Anda perlu memastikan bahawa pasangan atau suami/isteri anda diuji dan divaksin untuk mendapat perlindungan daripada jangkitan virus HBV.

l Jangan minum alkohol, merokok dan makan kerang mentah.

l Jangan cuba merawat diri; tanya dahulu doktor jika anda bercadang untuk mengambil sebarang ubat atau rawatan alternatif kerana anda mungkin memburukkan lagi masalah perubatan anda.

l Jangan lupa untuk membuat pertemuan susulan dengan doktor secara berkala, mengikut jadual.

Bahaya hepatitis B

PENGEMBANGAN urat saraf pada muka dan dada.

Oleh: NAJIBAH HASSAN

KEMPEN media secara besar-besaran berhubung bahaya virus HIV sebagai punca penyakit AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome) menjadikan virus itu lebih digeruni berbanding virus-virus lain yang menyebabkan penyakit berjangkit.

Kadar jangkitan dan jumlah pembawa virus itu yang semakin meningkat di seluruh dunia menyebabkan tumpuan lebih banyak terhadap virus itu.

Pun begitu, ini tidak bermakna bahawa tiada virus lain yang lebih berbahaya dan mudah dijangkiti berbanding HIV.

Virus hepatitis B atau radang hati (hepar), misalnya, adalah 100 kali ganda mudah dijangkiti berbanding HIV.

Di Amerika Syarikat, 300,000 orang menghidap hepatitis B setiap tahun.

Malah, kedua-dua penyakit mempunyai persamaan dari segi cara jangkitannya.

Di negara ini, meskipun insiden penyakit ini mencatatkan penurunan, namun ia merupakan salah satu masalah kesihatan yang masih dibimbangi.

Pakar Perunding Perubatan dan Gastroenterologi, Jabatan Perubatan, Hospital Kuala Terengganu (HKT), Dr. Ahmad Shukri Md. Salleh berkata, apa yang menakutkan ialah hepatitis B merupakan penyakit yang tidak menunjukkan sebarang gejala yang membolehkan penghidapnya mengetahui status kesihatan mereka.

Menurut beliau, penyakit yang dilabelkan sebagai `pembunuh senyap' ini boleh menyebabkan penyakit hepatitis yang dihidapi menjadi kronik.

``Meskipun tahap hepatitis yang mereka hidapi telah sampai ke peringkat hati hingga menyebabkannya rosak, namun tiada gejala yang ditunjukkan oleh penyakit ini,'' katanya.

Dr. Ahmad Shukri memberitahu, oleh kerana gejalanya tidak dapat dikesan, virus ini amat mudah menjangkiti orang lain.

``Bagi pembawa hepatitis B yang kronik, mereka bukan saja mempunyai risiko yang tinggi berdepan dengan masalah kanser hati, malah mereka juga menyebarkan virus kepada pasangan mereka tanpa disedari,'' ujarnya.

Kata beliau, secara umum apabila seseorang mendapat jangkitan virus hepatitis, 85 hingga 90 peratus akan sembuh, manakala bakinya akan melarat menjadi kronik dalam jangka masa enam bulan.

Bagaimanapun, virus yang masih kekal dalam tubuh pesakit dalam jangka masa enam bulan selepas dijangkiti dianggap sebagai pembawa.

``Pembawa virus ini biasanya tidak menunjukkan sebarang gejala, mereka adalah seperti individu normal lain dan enzim hati mereka juga berada di paras yang normal,'' katanya.

Yayasan Hepar Amerika melaporkan 40 peratus mereka yang dijangkiti hepatitis B tidak mengetahui bahawa mereka telah mendapat jangkitan virus ini kerana tidak mengalami sebarang gejala.

Mereka yang disahkan sebagai pembawa hepatitis B mempunyai virus tersebut dalam darah mereka, yang menjangkiti sel-sel hati lain dan risiko kegagalan hati berfungsi adalah tinggi.

Menurut Dr. Ahmad Shukri, di Asia Pasifik, kebanyakan jangkitan hepatitis B ini berlaku melalui ibu yang dijangkiti kepada anak yang dikandung semasa proses kelahiran.

``Dianggarkan 90 peratus daripada bayi ini masih mempunyai virus tersebut apabila meningkat dewasa.

``Berbanding dengan di negara Barat, kebanyakan penghidap di sana dijangkiti virus ini melalui hubungan seks atau terdedah kepada darah yang dijangkiti virus hepatitis B,'' jelasnya.

Bagi golongan ini, hanya 10 peratus sahaja akan menjadi kronik hepatitis.

Sehubungan itu, cara yang paling berkesan untuk mengesan sama ada seseorang itu menghidap hepatitis B adalah melalui ujian darah.

Secara umum, hepatitis merupakan penyakit radang hati yang disebabkan jangkitan virus, bahan-bahan toksik, ubat-ubatan atau tindak balas sistem pertahanan tubuh.

Ia dicirikan dengan jaundis, sakit pada abdomen, pembengkakan hati dan adakalanya demam.

Tahap keterukan hepatitis ini boleh berlaku secara sederhana atau tiba-tiba (akut) yang membawa kepada kegagalan hati berfungsi.

Selain itu, hepatitis yang disebabkan oleh jangkitan virus atau minuman keras boleh menyebabkan hati berparut (sirosis) dan kanser hati.

Bergantung kepada virus penyebabnya, hepatitis terbahagi kepada beberapa jenis iaitu hepatitis A, B, C, D, E dan G.

Di negara ini, terdapat tiga jenis hepatitis utama yang telah dikenal pasti iaitu hepatitis A, hepatitis B dan hepatitis C.

Hepatitis B yang disebabkan oleh virus hepatitis merupakan virus yang sering ditemui di negara-negara di Asia seperti China dan Filipina, selain negara-negara Afrika dan Asia Barat.

Di Eropah dan Amerika Utara, statistik pembawa virus hepatitis B yang dikenal pasti ialah setiap seorang dalam 1,000.

Dianggarkan terdapat 280 juta pembawa virus ini di seluruh dunia yang menyamai lima peratus penduduk dunia.

Yayasan Hepar Malaysia melaporkan setiap tahun dianggarkan sebanyak 50 juta kes hepatitis B yang baru dilaporkan di seluruh dunia dengan jumlah kematian 1.5 juta orang. Kematian ini ekoran beberapa komplikasi seperti sirosis (parut pada hati) dan kanser hati.

Laporan itu juga menyebut, jumlah keseluruhan kes hepatitis yang dilaporkan di hospital-hospital kerajaan menurun kepada 1,581 kes pada 1996 berbanding 2,450 kes pada 1992.

Menurut Dr. Ahmad Shukri, tidak seperti hepatitis B, 90 peratus penghidap akan sembuh dalam jangka masa yang singkat. Bagi jangkitan hepatitis C, 80 hingga 85 peratus akan menjadi kronik.

Gejala akut

* Sakit-sakit sendi atau otot

* Hilang selera makan

* Loya

* Muntah-muntah

* Sakit kepala

* Kuning (jaundis) pada mata dan kulit

* Air kencing berwarna gelap seperti air teh

* Warna najis yang pucat

* Palmar erythema (kemerahan pada tapak tangan)

* Spider Naevi

Bagaimanapun, mereka yang mempunyai gejala yang kronik boleh mendapat:

* Muntah darah

* Salur pemakanan kembang (varices)

* Busung (Asites)

Cara jangkitan

Hepatitis B dijangkiti melalui darah yang dijangkiti atau cairan tubuh seperti dari faraj, mulut dan sperma.

Jangkitan berlaku melalui ibu yang dijangkiti kepada anak yang dikandungnya semasa proses:

* kelahiran

* Pemindahan darah

* Melalui hubungan seks

* Penagih dadah yang berkongsi jarum suntikan

Di negara-negara Barat cara jangkitan hepatitis B ini banyak berlaku melalui pemindahan darah dan hubungan seksual.

Mereka yang berisiko

Lelaki mempunyai risiko lebih tinggi mendapat jangkitan virus ini berbanding wanita dengan anggaran 4:1.

Selain itu mereka yang berisiko termasuk:

* Penagih dadah

* Pengamal hubungan seks secara rambang atau bertukar-tukar pasangan

* Faktor genetik atau mereka yang mempunyai sejarah keluarga yang menghidap hepatitis.

Diagnosa

* Ujian darah bagi mengesan jenis virus hepatitis, serta untuk mengetahui sama ada virus berkenaan aktif (replikasi) atau tidak.

* Ujian ultrasound untuk melihat keadaan hati, serta mengesan sirosis dan peringkat awal barah hepar.

* Biopsi hati (mengambil sedikit spesimen hati) adalah perlu untuk melihat secara halus perubahan yang telah berlaku di dalam hati sebelum rawatan disyorkan.

Rawatan

Kebanyakan pesakit hepatitis B adalah pembawa virus berkenaan tanpa mempunyai kesan yang serius pada hati mereka.

Sehubungan itu, doktor akan berbincang dengan pesakit mengenai penyakit ini kerana sebilangan daripada mereka sangat bimbang dan risau berhubung status hati mereka.

Meskipun agak sukar untuk menghilangkan virus ini, namun hepatitis B dapat dirawat melalui beberapa cara seperti:

* Suntikan Interferon tiga kali seminggu selama 16 minggu

* Ubat-ubatan yang dimakan seperti Nucleoside Analogue.

Ubat ini perlu diambil setiap hari untuk jangka masa selama 12 bulan. Rawatan ini dapat membantu menghilangkan virus dengan melemahkannya di samping memperlahankan proses kerosakan hati.

Pesakit dinasihatkan berjumpa doktor pakar gastroenterologi atau hepatologi sebelum mengambil sebarang rawatan memandangkan bukan semua pesakit sesuai untuk diberi rawatan.

Bagaimanapun, ubat ini juga mempunyai beberapa kesan sampingan.

Pada peringkat yang lebih serius, apabila kegagalan hati berlaku, pemindahan hati boleh dilakukan untuk merawat hepatitis.

Bagaimanapun kemungkinan hati yang dipindahkan berisiko dijangkiti hepatitis.

Ini kerana virus tersebut masih berada di dalam darah.

Pencegahan

• Pada hari ini terdapat vaksin untuk mencegah seseorang daripada dijangkiti virus hepatitis B.
• Di Malaysia dan beberapa buah negara lain seperti Taiwan, program imunisasi hepatitis B telah diberi kepada bayi yang baru lahir.
• Bagi mereka yang berisiko tinggi pula, mereka digalakkan mendapatkan suntikan imunisasi ini.

--- UTUSAN MALAYSIA