Awas meningitis

"Sebaik Hemophilus Influenza masuk melalui darah ke selaput otak ia akan terus membentuk nanah. Antibiotik tidak boleh menembusi nanah sekali gus gagal membersihkannya" - Dr Anthony James Mansul (Perunding Pediatrik Pusat Perubatan Prince Court)

Oleh Suzan Ahmad
suzan@bharian.com.my
2011/04/24

Jangkitan virus pada otak, boleh bawa maut tidak kenal mangsa

BAGI seorang ibu, masalah anak demam, enggan makan dan minum, sakit kepala, merengek, muntah mungkin kedengaran seperti gejala penyakit yang biasa dialami anak kecil. Hakikatnya, tanda penyakit begini jangan diambil mudah kerana mungkin anak anda sedang menderita penyakit meningitis.

Meningitis adalah radang akibat jangkitan virus atau bakteria pada selaput meninges pada otak dan saraf tunjang. Punca paling lazim meningitis adalah jangkitan virus yang biasanya pulih selepas mendapat rawatan. Bagaimanapun jangkitan meningitis oleh bakteria sangat merbahaya dan boleh menyebabkan kematian atau kecacatan otak.

Malangnya, berapa ramaikah ibu bapa khususnya yang menyedari bahaya meningitis dan mengambil tindakan segera? Menyedari kepentingan itu, hari ini diisytiharkan Hari Meningitis Sedunia yang dianjurkan Persekutuan Pertubuhan Meningitis bagi menyemarakkan kesedaran dan kesan meningitis ini serta manfaat pengambilan vaksin bagi mengelak kematian akibatnya.

Perunding Pediatrik Pusat Perubatan Prince Court, Dr Anthony James Mansul, berkata ada beberapa jenis bakteria yang menyebabkan penyakit meningitis seperti Streptokokus pneumonia dan Neiseria meningitis.

“Bagaimanapun, di negara ini kuman bakteria yang sering ditemui adalah Hemophilus influenza atau HIB.

“Apa yang menakutkan mengenai Hemophilus Influenza ialah sebaik masuk melalui darah ke selaput otak ia akan terus membentuk nanah. Masalahnya antibiotik tidak boleh menembusi nanah sekali gus gagal membersihkannya.
“Akibatnya, kanak-kanak yang mengalami penyakit ini akan maut ataupun mengalami kecacatan otak,” katanya ketika ditemui, baru-baru ini.

Dr Anthony berkata, sekitar awal 1990-an, kebanyakan kes yang dilaporkan membabitkan latar belakang masyarakat dengan sosio ekonomi yang rendah. Mereka tidak menyedari masalah kesihatan anak-anak mereka kerana seharian bekerja di ladang dan kerana itulah ramai kanak-kanak yang dimasukkan ke hospital dalam keadaan tenat.

Kini, biarpun perkembangan sains dan teknologi yang serba canggih, hakikatnya sukar untuk menangani persepsi masyarakat yang memandang serong ujian diagnosis meningitis yang masih kontroversi. Ini disebabkan satu-satunya cara bagi mengesan meningitis adalah dengan mengambil cecair pada saraf tunjang menggunakan jarum suntikan atau prosedur dikenali lumbar punture.

Mereka beranggapan dalam kebanyakan kes, apa yang berlaku adalah apabila prosedur ini dilakukan, pesakit meninggal dunia atau mengalami kecacatan. Ini tanggapan yang salah mengenai prosedur berkenaan dan akibatnya sehingga kini, sukar untuk meyakinkan orang tersayang dan keluarga pesakit untuk meneruskan prosedur berkenaan.

Bagaimanapun, sejak enam hingga tujuh tahun kebelakangan ini kes meningitis semakin berkurangan. Jika dulu pengamal perubatan menerima satu atau dua kes setiap hari, kini hanya satu kes dalam masa dua bulan. Ini adalah kesan proaktif kerajaan menerusi Kementerian Kesihatan memperkenalkan program HIB ke dalam senarai jadual imunisasi kanak-kanak pada 2000.

INFO: Golongan berisiko:

Orang dewasa di bawah 30 tahun dan kanak-kanak di bawah 5 tahun sering dijangkiti meningitis.

Virus Herpes menyebabkan viral meningitis.

Meningitis juga boleh disebabkan oleh kesan kimia, alahan pada ubat, kulat dan ketumbuhan.

----- Berita Harian Online

Nyah pneumokokal daripada anak

BAKTERIA streptococcus pneumoniae di bawah pembesaran mikroskop.

PENYAKIT pneumokokal adalah jangkitan yang disebabkan oleh bakteria streptococcus pneumoniae yang juga dikenali sebagai pneumokokus. Ia boleh menyerang pelbagai bahagian tubuh, termasuk otak, paru-paru dan telinga dan menyebabkan penyakit yang serius dalam kalangan orang dewasa dan kanak-kanak.

Penyakit yang mudah berjangkit itu merebak melalui titisan yang dilepaskan ke udara melalui bersin, batuk atau hubungan rapat dengan orang yang dijangkiti. Ia lebih lazim terjadi dalam kalangan kanak-kanak berusia lima tahun ke bawah di Malaysia.

Menurut Pertubuhan Kesihatan Dunia (WHO), sebanyak satu juta kanak-kanak mati setiap tahun akibat penyakit pneumokokal di seluruh dunia. Kajian-kajian tentang penyakit pneumokokal di Malaysia menunjukkan bahawa pneumonia merupakan kejadian klinikal yang paling biasa kadar morbiditi namun penyebab kematian paling tinggi bagi bayi dan kanak-kanak kecil.

Siapakah yang berisiko tinggi?

Secara umumnya, sesiapa sahaja boleh dijangkiti penyakit ini. Antara kumpulan-kumpulan ini termasuk:

*Kanak-kanak yang berusia di antara 2 hingga 24 bulan terutama mereka yang mengalami masalah perubatan yang kronik seperti menghidap penyakit peparu (kecuali asma), jantung, buah pinggang atau hati.

*Orang dewasa yang berusia 65 tahun dan ke atas.

*Mereka yang menghidap kanser atau jangkitan HIV yang melemahkan sistem imun.

*Mereka yang mengalami kegagalan fungsi limfa, contohnya selepas pembuangan limfa dalam talasemia atau berikutan trauma.

Bahaya pneumokokus

Pneumokokus boleh mengakibatkan pelbagai jangkitan. Secara amnya, terdapat dua jenis penyakit pneumokokal iaitu penyakit invasif dan tidak invasif.

Penyakit invasif adalah lebih serius dan menyebabkan penyakit dalam organ utama atau dalam darah termasuklah:

Pneumonia pneumokokal

*Penyakit invasif pneumokokal yang paling lazim boleh bermula dengan demam dan diikuti rasa sejuk, batuk, sesak nafas, pernafasan laju, sakit dada dan kelesuan.

Bacteraemia (Jangkitan kuman dalam darah)

*Satu komplikasi serius yang berlaku apabila bakteria merebak dan menjangkiti darah.

*Jika tidak dirawat, ia boleh menjejaskan fungsi organ-organ utama yang menyebabkan kegagalan buah pinggang dan jantung selain menyebabkan kejutan septik. Kejutan septik mengakibatkan kehilangan fungsi atau kegagalan pelbagai organ dan boleh mengancam nyawa.

USAH memandang ringan akan penyakit ini kerana ia penyebab kematian tertinggi dalam kalangan kanak-kanak.

Meningitis (Radang lapisan

meninges otak dan saraf tunjang)

*Satu keadaan yang sangat serius apabila meninges disebut sebagai men-in'-jeez mengalami keradangan.

*Kanak-kanak yang dijangkiti menunjukkan gejala seperti sakit kepala yang teruk, muntah, demam tinggi, leher yang tegang, menjadi sensitif terhadap cahaya, kekeliruan dan rasa mengantuk.

*Jika tidak dirawati, komplikasi lain seperti sawan, rasa mengantuk yang bertambah dan koma.

*Meningitis mencatatkan salah satu daripada kadar kematian yang paling tinggi, dengan kebanyakan kes melibatkan kanak-kanak berusia setahun kebawah.

Kedua-dua bacteraemia dan meningitis merupakan penyakit yang boleh membawa maut dalam masa beberapa jam. Bayi dan kanak-kanak kecil menghadapi risiko yang lebih tinggi untuk dijangkiti penyakit ini kerana mereka mempunyai tahap antibodi yang rendah.

Sebaliknya, penyakit tidak invasif berlaku di luar organ-organ utama dan darah. Ini termasuk:

Otitis media (Jangkitan bahagian telinga tengah)

*Jangkitan ini biasanya berlaku bersama dengan jangkitan bahagian atas saluran pernafasan, seperti selesema.

*Kanak-kanak boleh mengalami sakit telinga, kesukaran tidur, kesukaran mendengar atau bertindak balas terhadap bunyi, hilang keseimbangan, sakit kepala, demam dan cecair atau nanah mengalir keluar dari telinga.

*Otitis media yang kerap akan mengakibatkan komplikasi yang serius seperti masalah pendengaran, perkembangan pertuturan yang lambat dan penyebaran jangkitan ke tisu-tisu yang berhampiran seperti otak.

Sinusitis (Jangkitan sinus)

*Pneumokokus boleh menyebabkan keradangan sinus dan rongga hidung. Seseorang itu boleh mengalami sakit kepala, tekanan di bahagian muka, tekanan, kesakitan, demam, hingus yang berwarna kuning dan kehijauan, hidung tersumbat, sakit kerongkong atau batuk.

Pencegahan

Pengamalan tabiat kebersihan yang baik di rumah dan di pusat jagaan kanak-kanak boleh membantu membendung penyebaran penyakit ini. Melatih anak anda untuk membersih tangannya dengan teliti apabila tangan kotor adalah amalan yang baik selain menghindari perkongsian cawan, sudu dan garpu. Pusat jagaan kanak-kanak juga perlu memastikan kanak-kanak yang kurang sihat tidak menghadiri pusat jagaan kerana kanak-kanak adalah lebih cenderung untuk dijangkiti akibat pendedahan yang meningkat kepada bakteria.

Walaupun penyakit pneumokokal boleh dirawati dengan antibiotik, ia berkemungkinan sudah terlambat dan kebanyakan kes penyakit pneumokokal invasif yang membawa maut boleh sebenarnya dicegah dengan vaksinasi.

Vaksinasi amat disyorkan untuk mencegah penyakit pneumokokal invasif dalam kalangan kanak-kanak, terutamanya kanak-kanak berusia dua tahun ke bawah.

Terdapat dua jenis vaksin terhadap penyakit pneumokokal iaitu vaksin polisakarida dan vaksin konjugasi. Vaksinasi adalah cara utama dalam pencegahan banyak penyakit, dan seterusnya mengelakkan penyakit, ketidakupayaan dan kematian yang tidak perlu.

Ibu bapa mungkin berasa risau tentang kesan sampingan yang mungkin timbul akibat daripada vaksinasi, yang biasanya sedikit dan minor pada dasarnya. Vaksinasi masih merupakan pengawal terbaik terhadap penyakit yang berpotensi untuk membunuh atau menyebabkan kecacatan berjuta-juta kanak-kanak dan orang dewasa untuk seumur hidupnya.

Anda mempunyai pilihan untuk mengelakkan kematian dan komplikasi yang serius; tingkatkan kuasa terhadap pneumokokus hari ini!

--- KOSMO

Elak infeksi meningitis

Kegagalan mendapatkan suntikan atau rawatan boleh mengakibatkan kecacatan kekal seperti terencat akal, epilepsi, buta dan pekak.

VAKSINASI berupaya melindungi kanak-kanak di bawah usia lima tahun daripada dijangkiti meningitis.

---

SUNTIKAN vaksinasi di kalangan kanak-kanak di Malaysia dan kebanyakan negara lain di dunia adalah langkah standard untuk menghindarkan mereka daripada jangkitan penyakit seperti polio, campak, batuk kering, hepatitis dan batuk kokol.

Banyak juga laporan yang kita baca dan dengar mengenai kanak-kanak yang mengalami kecacatan kekal seperti terencat akal, palsi serebral, epilepsi, buta dan pekak. Semua ini terjadi hanya kerana mereka tidak mendapat suntikan atau rawatan kerana simptom tertentu yang dialami mereka tidak dipandang serius.

Begitu juga dengan ancaman meningitis. Ia merupakan masalah radang pada membran dan cecair serebrospina yang meliputi bahagian luar otak dan saraf tunjang. Ia berlaku akibat perebakan jangkitan.

Pada masa lalu, kebanyakan kes meningitis sering berlaku di kalangan kanak-kanak yang berusia di bawah lima tahun. Namun, kerana perlindungan vaksinasi kanak-kanak, kebanyakan kes meningitis pada hari ini berlaku di kalangan mereka yang dalam lingkungan umur 15 hingga 24 tahun. Orang dewasa juga tidak dinafikan cenderung untuk menghidap meningitis.

Penyakit meningitis disebabkan oleh beberapa kuman seperti Haemophilus influenzaeb, Streptococcus pneumoniae, virus-virus seperti virus beguk, campak dan lain-lain, penyakit tibi (tuberkulosis), dan banyak lagi. Kuman yang kerap menyebabkan meningitis ialah Haemophilus influnzae b (Hib) diikuti oleh S. pneumoniae (atau pneumokokal).

Vaksin Hib diwajibkan Kementerian Kesihatan Malaysia sejak tahun 2002, dan BCG (untuk penyakit tuberkulosis) telah lama diwajibkan untuk semua bayi semasa baru lahir.

Vaksin untuk pneumokokus pula, kerana disebabkan kosnya yang tinggi, tidak diwajibkan di negara ini namun masih boleh didapatkan di klinik dan hospital swasta.

Punca bagi kebanyakan kes meningitis adalah jangkitan virus, namun bakteria dan kulat juga mampu mengakibatkan masalah yang sama. Meningitis juga boleh disebabkan oleh organisma lain dan juga beberapa jenis ubat, tetapi dalam kebarangkalian yang kecil.

Tahap keseriusan radang dan kaedah rawatan yang terbaik sebenarnya bergantung kepada penyebab jangkitan tersebut. Meningitis bakteria lazimnya lebih serius daripada meningitis virus. Rawatan segera amat diperlukan, kerana jika seseorang memandang ringan akan masalah ini, ia boleh membawa maut!

Jika anda mengesyaki ahli keluarga anda menunjukkan petanda atau simptom meningitis, dapatkan rawatan kesihatan secepat mungkin. Tiada cara lain untuk memastikan status masalah kesihatan itu selain berjumpa dengan doktor dan menjalani ujian.

Perlu diketahui bahawa meningitis boleh berjangkit. Kuman yang menyebabkannya boleh berpindah kepada orang lain melalui medium udara. Ini biasanya berlaku kerana penghidap batuk atau bersin berdekatan dengan orang lain.

Biasanya, rawatan yang diberikan untuk merawat meningitis adalah bergantung pada penyebabnya. Bagi meningitis bakteria, pesakit perlu mendapat rawatan di hospital supaya doktor boleh memantau kemungkinan yang teruk seperti kehilangan upaya pendengaran, sawan atau kerosakan otak. Anda dan anak anda juga akan dibekalkan dengan antibiotik.

Ujian makmal juga perlu bagi mendalami permasalahan meningitis. Pengambilan sampel cecair tulang belakang (punktur lumbar) diperlukan untuk memeriksa sama ada ia mengandungi organisma yang menyebabkan kesakitan. Selain daripada itu, doktor juga mungkin akan menjalankan beberapa siri ujian lain seperti ujian darah, imbasan CT atau MRI.

----- Kosmo Online